Пояснительная записка цели и задачи реализации основной образовталельной программы среднего общего образования 4



страница19/22
Дата09.08.2019
Размер2.78 Mb.
#127943
ТипПояснительная записка
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   22

1.2.2.17. Родной язык (невлад. гр.)



10 класс

105 учебных часа (по 3 часа в течение 35 недель

Языковая компетенция

Орфография

Закрепление ранее пройденного материала. Правописание личных форм глагола в прошедшем времени. Правописание слов с удвоенными согласными и группами согласных. Правописание заимствованных слов.

Фонетика

Продолжение работы над фонетико-произносительными и ритмико-интонационными навыками. Интонационное варьирование при чтении различных текстов, в разных коммуникативных ситуациях, в формальных и неформальных условиях, при выражении различных эмоций.



Лексика

Список лексических единиц дается в учебнике и методических указаниях.



Лексикология

Закрепление ранее пройденного материала. Многозначные слова. Синонимы. Антонимы. Фразеологизмы и синонимичные им слова (словосочетания). Заимствованные слова.

Словообразование

Образование безличной формы глагола.



Закрепление ранее пройденного материала. Образование форм прошедшего времени глагола. Послелоги руаджы, фæрцы, тыххæй, фæстæмæ.

Грамматика. Морфология

Модальные глаголы хъæуын, фæндын. Частицы дæр, иу, хъуамæ.



Закрепление ранее пройденного материала. Имя существительное; склонение существительных. Местоимение; краткие и полные формы личных местоимений; их склонение; употребление кратких местоимений. Имя прилагательное; степени сравнения. Имя числительное: типы по значению и по составу. Глагол. Послелог; послелоги, выражающие пространственный отношения (дæле, уæле, комкоммæ). Союзы сочинительные (фæлæ, æмæ, та) и подчинительные (уый тыххæй, куы, цæмæй, уымæн æмæ, цас - уыйас); условное наклонение; спряжение глагола.

Грамматика. Синтаксис

Цитата. Логическое ударение. Прямая речь. Косвенная речь.



Закрепление ранее пройденного материала. Вопросительные и побудительные предложения. Сложноподчиненные предложения с придаточными цели, причины, места.
Речевая компетенция

Сферы общения и тематика

Социально-бытовая сфера

Личностные качества человека: цель жизни человека; труд – основа жизни; положительные и отрицательные качества личности; отношение осетин к нарушителям этикета; духовное и материальное богатство; сокровища духовной культуры осетин.

Природные памятники: природа и человек; красивейшие природные памятники (Ниагарский водопад; джунгли Амазонки; пустыня Сахара; Байкал – глубочайшее озеро мира; Мидаграбинские водопады – самые высокие в Европе; «Камень Ермолова» – природный и исторический памятник; Цейское ущелье – жемчужина Кавказа).

Природные катаклизмы; виды природных бедствий; самые большие природные катастрофы в мире; сход ледника Колка и его трагические последствия; роль человека в природных катаклизмах.

Проблемы молодежи: конфликт поколений; идеалы современной молодежи; 1 июня – День защиты детей.

Учебно-трудовая сфера

Образование и наука. Образование и наука в России; Московский государственный университет, его история и традиции; М. Ломоносов – основатель русской науки; М. Ломоносов об образовании и воспитании; И.Павлов – корифей мировой физиологической науки; К. Циолковский – дорога в космос; Л. Ландау, Ж. Алферов – лауреаты Нобелевской премии; 12 апреля – День космонавтики; из жизни ученых; беседа о будущей профессии; роль образования в жизни человека.

Социально-культурная сфера

История Осетии: историю делают люди; скифы – предки осетин; связи сарматов с греческими городами; исторический спектакль «Задалесская Нана»; Аланское государство в средние века; Великий шелковый путь и его значение; они оставили след в истории Осетии; аланы – прославленные воины; кобанская культура – сокровище мировой культуры.

География и экология Осетии: природа – наше богатство; природные ландшафты Осетии; заповедник и национальный парк «Алания»; редкие животные и растения; экологическое положение в республике; экологическая культура как необходимая часть культуры человека; Куртатинское ущелье – жемчужина природы Осетии; охрана природы Осетии.

Экскурсия по Парижу: из истории Парижа; памятные места (Эйфелева башня, Собор Парижской Богоматери; Сорбонна); музеи Парижа; их имена связаны со столицей Франции (Эрнест Хемингуэй, Гайто Газданов); секреты французских кулинаров.

Государственное устройство России: государственная структура нашей страны; Парламент; Правительство; Президент страны; государственные символы: герб, флаг, гимн; их история, описание, значение; административные единицы: республики, области, края.

Русская культура: представители русской культуры:
А. Пушкин; Л. Толстой; В. Маяковский; П. Чайковский – гениальный русский композитор; сокровища русской живописи; творчество И. Репина, М. Врубеля, К. Коровина; обзор современной русской культуры.

Осетинская национальная культура:

- музыка: известные осетинские композиторы и музыканты (Т. Кокойты; Д. Хаханов; Б. Газданов; Б. Кокаев); осетинские сказители; осетинские национальные музыкальные инструменты;

- кино: у истоков осетинской кинематографии; обзор кинофильмов («Фатима»; «Жизнь, ставшая легендой», «Горец», «Сюрприз»); осетинское документальное кино; проблемы современной кинематографии;

- живопись: богатые традиции осетинской живописи; жанры и стили живописи; Коста Хетагуров – первый осетинский профессиональный художник; Махарбег Туганов – художник, этнограф, публицист; современная живопись и фольклор (Ш. Бедоев; А. Есенов; Ю. Абисалов); тема Великой Отечественной войны в осетинском искусстве.

Коммуникативная компетенция
Говорение. Диалогическая речь

Начать диалог по заданной теме. Составить диалог, пользуясь данными репликами. Участвовать в диалоге с 2–4 собеседниками. Использовать в диалоге эмоционально-оценочные слова и выражения. Прервать собеседника. Поменять тему беседы. Давать краткие и развернутые ответы на вопросы.



Говорение. Монологическая речь

Выражать свое отношение к чему-либо. Уточнять что-либо. Делать заключение, выводы. Выражать согласие/несогласие. Использовать выразительно-оценочные слова и выражения. Преобразовать диалог в монолог.



Аудирование

Сравнить содержание двух тестов. Правильно расставить предложения друг за другом. Запомнить материал текста (числа, собственные имена, топонима и др.). Оценить текст по степени новизны содержания. Составить краткий и развернутый план текста. Охарактеризовать действующих лиц текста. Определить вид текста: описание, сообщение, повествование, рассуждение.



Письмо

Рецензия на текст. Интервью. Тезисы. Аннотация. Автобиография. Заполнение анкеты. Заметка в газету. Письмо другу. Изложение.



Чтение

Читать небольшие по объему художественные произведения, газетные и журнальные материалы с пониманием основного содержания. Пересказывать содержание программных текстов. Задавать вопросы к содержанию текста и отвечать на вопросы. Делить текст на части, составлять план. Читать со словарем тексты с незнакомыми словами.



Речевой этикет

Культура поведения: вечные понятия «традиция», «честь», «достоинство», «совесть»; взаимоотношения старших и младших; требования этикета; этикетные формулы в различных ситуациях.

Основные требования к знаниям и умениям учащихся к концу учебного года

Говорение. Диалогическая речь

Учащиеся должны уметь: строить диалог в определенных речевых ситуациях; участвовать в полилоге (8–10 реплик).

Говорение. Монологическая речь

Учащиеся должны уметь: составлять монолог по программным темам; составлять текст по заданной теме (10–12 предложений) и пересказывать его.

Аудирование

Учащиеся должны уметь: понимать содержание звучавшего в течение 3 минут текста; после двухкратного прослушивания отвечать на вопросы по тексту; пересказывать содержание текста; находить в тексте нужную информацию.

Письмо

Учащиеся должны уметь: писать короткое сочинение, письмо, тезисы текста, краткую аннотацию, автобиографию; заполнять анкету.

Чтение

Учащиеся должны уметь: читать прозаические тексты с пониманием основного содержания; определять тему и идею текста; давать характеристику действующим лицам; передавать содержание текста несколькми предложениями; читать 110–120 слов в минуту.
11 класс

99 учебных часов (по 3 часа в течение 33 недель)

І

Языковая компетенция

Орфография

Закрепление ранее пройденного материала. Правописание личных форм глаголов. Правописание имен прилагательных, образованных от собирательных существительных. Правописание кратких форм личных местоимений.

Фонетика

Совершенствование ранее сформированных фонетико-произносительных и ритмико-интонационных навыков. Произношение гласных, согласных, групп согласных. Интонационное варьирование при выполнении разных коммуникативных функций в формальных и неформальных условиях, при выражении разных эмоций.



Лексика

Список лексических единиц дается в учебнике и методических указаниях.



Лексикология

Фразеологизмы арвæй дур æрхауæгау; къух бакæнæн нæй; адæймаг цал æвзаджы зоны, уал лæджы у; Æрфæны фæд; хурмæ хæссын; худæгæй мæлын; къухы бафтын; дзæнгæда цæгъдын; их значение и употребление в речи.



Словообразование

Образование прилагательных от существительных и их правописание (араббаг, гуырдзиаг, уырыссаг).



Закрепление ранее пройденного материала. Словообразование имен существительных; композиция, аббревиация; словообразование имен прилагательных; глагольные приставки и их значения. Послелог дæргъы.

Грамматика. Морфология

Закрепление ранее пройденного материала. Имя существительное: склонение, образование множественного числа. Местоимение: полная и краткая формы личных местоимений, особенности склонения, употребления кратких местоимений. Имя прилагательное: связь с существительными, степени сравнения. Имя числительное: типы по значению и составу. Глагол: простые и сложные глаголы, сложная форма глагола, их употребление; образование форм прошедшего и будущего времени; наклонения глагола; образование совершенного вида; безличные глаголы; безличная форма глагола; спряжение; пассивный оборот. Послелог: значения послелогов, их связь со знаменательными словами. Союзы: сочинительные и подчинительные. Частица -иу, ее значение и употребление.

Грамматика. Синтаксис

Простое сказуемое, составное именное сказуемое, составное глагольное сказуемое. Конструкции с компонентами -аздзыд и -азыккон.



Закрепление ранее пройденного материла. Выражение долженствования при помощи сочетания «хъуамæ+глагол в условном наклонении». Выражение отрицания при помощи отрицательных частиц и наречий. Вопросительные и побудительные предложения: строение, особенности, употребление. Отрицательные предложения. Односоставные предложения: определенно-личные, неопределенно-личные, обобщенно-личные, безличные. Сложносочиненные предложения с союзами æмæ, фæлæ, та, дæр, æви, кæнæ. Сложноподчиненные предложения с придаточными изъяснительными, уступительными, условными. Сложноподчиненное предложение с придаточной определительной (кæй, куы, кæм, чи, кæцы – уыцы); позиция придаточной части по отношению к главной.

Речевая компетенция

Сферы общения и тематика

Социально-бытовая сфера

Государственное устройство Осетии: государственная структура Осетии; Парламент; Правительство; Глава республики, государственные символы: герб, флаг, гимн; их история, описание, значение; Осетия до двадцатого века: Аланское государство, его разрушение; отдельные общества; причины разделения Осетии на Северную и Южную; молодежь и политика.

Индустрия Осетии: разговор о будущей профессии; крупнейшие предприятия республики; цветная металлургия, машиностроение, электроэнергетика; первая ГЭС в Осетии; зарождение и развитие индустрии в Северной и Южной Осетии; ее современное состояние; проблема рабочих мест.

Учебно-трудовая сфера

Осетинский язык: Осетия – многонациональная республика; осетинский язык среди других индоевропейских языков; история языка – история народа; русские и зарубежные ученые – исследователи осетинского языка; первая печатная осетинская книга; первая осетинская грамматика; 15 мая – День осетинского языка и литературы; осетинский язык в школе; в библиотеке; интервью; праздник в школе.

Языки народов мира: языки и диалекты в мире; сведения о генеалогии языков мира; индоевропейские языки и их группы; живые и мертвые языки; жизнь и смерть языка; условия существования языков; молодежь и иностранные языки; в библиотеке.

Среднее образование за рубежом: начальное и среднее образование в России и за рубежом: в Японии, США, Германии, Франции, Англии; учебные дисциплины; каникулы; учебное время; система оценок; возраст учеников; количество классов; письмо акад. Лихачева к молодежи.

Наука: наука в прошлом и сегодня; М. Планк – знаменитый физик; «ученые тоже ошибаются»; Д. Менделеев – химик, физик, экономист, географ; А. Бородин – ученый или музыкант? Авиценна – врач, философ, ученый; разговор о будущей профессии.

Земной шар: особенности климата и погоды в разных точках Земли; знания о Земле в античном мире; путешествие в космос в будущем – рассказ-фантазия; строение Земли; атмосфера и ее значение для жизни; античные и средневековые ученые о Земле и космосе.

Солнечная система: Галактика, ее строение; количество планет; названия планет; в книжном магазине; значение Солнца для земной жизни.

Космос: античные ученые о космосе; Млечный путь в науке и осетинском народном творчестве; старые и новые звезды, их судьба; человек и космос.

Социально-культурная сфера

Художественная литература: Нобелевская премия в области литературы; латино-американская литература:

Г. Маркес, П. Неруда; литература стран «третьего мира» (В. Найпол); И. Кертеш – лауреат Нобелевской премии.



Музыкальная культура: музыкальные стили (кантри, фламенко, рэп, джаз, блюз и др.), их появление, особенности; знаменитые музыкальные группы и музыканты; музыка и народное творчество; появление фандыра у Нартов.

Живопись: разные жанры живописи; знаменитые художники: С. Дали, Ф. Клайн, А. Матисс; картины П. Пикассо.

Молодежь Осетии: весна и молодость; молодежный театр «Амран»; составляем театральную программу; интеллектуальные клубы и игры.

Спорт: Олимпийские игры; из истории олимпийского движения; молодежь Осетии в Олимпиадах; Олимпиада – подарок Греции миру; олимпийская символика.

Знаки зодиака: античная и средневековая астрология; Птолемей («Тетрабиблос»); гороскоп – развлечение или факт?; зодиакальные знаки и их значения; М.Нострадамус и его пророчества; составляем гороскоп.

Коммуникативная компетенция

Говорение. Диалогическая речь

Выразить наказ, приказ, совет. Похвалить или упрекнуть. Выразить заинтересованность, радость, огорчение. Поздравить, попросить извинения. Продолжить, дополнить чужую мысль. Задавать вопросы для получения нужной информации. Перебить собеседника, изменить тему беседы. Участвуя в диалоге, слушать собеседника. Использовать знакомые речевые обороты (Æз та афтæ хъуыды кæнын… Мæнмæ гæсгæ… Чи зоны… и др.).



Говорение. Монологическая речь

Сообщать информацию, выражая свое отношение. Уточнять мысль. Делать обобщения. Уточнять какие-либо факты. Выражать согласие или несогласие. Правильно использовать эмоционально-оценочные слова и выражения. Для выражения своей мысли использовать синонимические средства.



Аудирование

Распределять слова по темам. Сравнивать содержание двух текстов. Правильно расставлять предложения в тексте. Сравнивать фразы по новизне содержания. Отвечать на вопросы по содержанию текста. Оценивать текст по новизне и информативности содержания. Сравнивать заглавие или иллюстрацию с содержанием текста. Составлять подробный план текста. Характеризовать действия персонажей. Преобразовывать диалогическую речь в монологическую. Оценивать ситуацию. Составлять аннотацию, тезисы к тексту. Устраивать дискуссию по тексту. Определять тип текста: описание, повествование, сообщение, рассуждение. Пересказывать содержание текста. Составлять рецензию на текст по плану: тема, действующие лица, краткое содержание, основная идея, вывод.



Письмо

Рецензия на текст. Интервью. Тезисы. Аннотация. Реферат. Автобиография; заполнение анкеты. Письмо другу. Заметка в газету.



Чтение

Читать отрывки из произведений художественной литературы, газетных и журнальных материалов с пониманием основного содержания, определяя значения незнакомых слов по контексту. Пересказывать содержание текста своими словами. Задавать вопросы по тексту. Отвечать на вопросы по тексту. Читать со словарем тексты со значительным количеством незнакомых слов. Делить текст на смысловые части, составлять план текста.



Речевой этикет

Начать диалог; вступить в диалог, используя этикетные формулы; извинившись, прервать собеседника; задавать вопросы старшему, ровеснику, младшему; отвечать на приветствие; прощаться; приглашать на день рождения, на концерт, на спортивные соревнования и т.д.; интересоваться чьим-либо здоровьем; отвечать на благопожелания; благодарить.



Основные требования к знаниям и умениям

учащихся к концу учебного года

Говорение. Диалогическая речь

Учащиеся должны уметь: начать диалог на основе данной реплики; составлять диалог по определенной теме или в определенной ситуации; участвовать в беседе с двумя–четырьмя собеседниками, высказать не менее десяти реплик.

Говорение. Монологическая речь

Учащиеся должны уметь: составлять монолог по программным темам; составлять текст из 12–15 предложений и пересказывать его.

Аудирование

Учащиеся должны уметь: понимать содержание прослушанного в течение 3 минут текста; после двухкратного прослушивания отвечать на вопросы по содержанию текста; пересказывать отдельные части текста; находить в тексте нужную информацию.

Письмо

Учащиеся должны уметь: писать изложение, письмо; конспект; краткую аннотацию, автобиографию, заполнять анкету.

Чтение

Учащиеся должны уметь: читать прозаические и поэтические тексты с пониманием основного содержания; определять тему и основную идею текста; понимать основное содержание текста, содержащего до 20 незнакомых слов (определять их значения по контексту); передавать содержание текста несколькими предложениями; читать 120 слов в минут.

3.Родной язык (влад.гр.)

10 класс- 35 ч.

Предметы актуалондзинад

Æвзаг у адœмы уд œмœ зонд: цалынмœ œвзаг цœра, уœдмœ цœрынц адœм дœр, рœзы œмœ фидар кœны сœ национ культурœ, сœ национ хиœмбарынад.

Ирон æвзаг у нæ республикæйы паддзахадон æвзæгтæй иу, ирон адæмы мадæлон æвзаг. Куыд уырыссаг, афтæ ирон æвзаг дæр у филологон циклы иу хай æмæ рæзын кæны скъоладзауы коммуникативон культурæ, æххуыс ын кæны йæ ныхасы рæзтæн, уæрæх ын кæны йæ дунембарынад, хъомыл æй кæны нæ адæмы хуыздæр традицитæ æмæ æгъдæуттыл. Ирон œвзаг ахуыр кœнын, уымœй, куыд œмбœлы, афтœ пайда кœнын у стыр ахъаз фœсивœды патриотизмыл хъомыл кœнын, фидœны œхсœнад аразджытœ цœттœ кœныны хъуыддаджы. Мадœлон œвзаг зонын у нœ культурœйы ахсджиагдœр фœрœзтœй иу.

Ирон æвзаг ахуыр кæныны нысантæ:

- ахуырдзаутæн æвзаджы тыххæй иумæйаг зонындзинæдтæ раттын; бацамонын, алы адæмæн дæр йе æвзаг йæ национ хæзна кæй у, хъахъхъæнын æй кæй хъæуы;

-ахуырдзауты дзырдуат æмæ грамматикон зонындзинæдтæ фæхъæздыгдæр кæныныл бакусын;

-дзургæ æмæ фысгæ ныхасы рæзтыл бакусын, скъоладзауты коммуникативон арæхстдзинæдтæ æмæ зонындзинæдтæ фæуæрæхдæр кæнын;

-литературон æвзаджы нормæтимæ базонгæ кæнын, ныхасы уавæртæм гæсгæ сæ раст пайда кæныныл ахуыр кæнын.

Ирон æвзаджы 10 къласы ахуырадон программæ арæзт у:

- Уæрæсейы Федерацийы закъон «Ахуырады тыххæй»;

- Ног ахуырадон стандарттæ;

- Цæгат Ирыстон-Аланийы модернизацийы комплексон проект;

- Ирон национ ахуырады концепци ;

- Приоритетон национ проект «Нæ ног скъола»;

- Республикон программæ «Ирон æвзаг»; йæ автортœ: Тахъазты Харум, Дзампарты Ларисœ, Дзодзыккаты Зœидœ, Цопанты Ритœ.

Программœ сфидар кодта Республикœ Цœгат Ирыстоны – Аланийы Иумœйаг œмœ профессионалон ахуырады министрад.

Регианалон базисон ахуырадон пъланмæ гæсгæ ирон æвзаг ахуыр кæнынæн 10 къласы дих гонд 34 сахаты афæдзмæ, къуыримæ та - 1 сахаты.

Программæмæ гæсгæ мадæлон æвзаг ахуыр кæныны фæстиуджытæ сты ахæмтæ:



Удгоймагон (личностные) фæстиуджытæ:

1) скъоладзау хъуамæ бамбара, ирон æвзаг ирон адæмы национ-культурон хæзна кæй у, уый; мадæлон æвзаджы ахадындзинад стыр кæй у адæймаджы интеллектуалон æмæ сфæлдыстадон гæнæнтæ райрæзынæн, удварн хъæздыгдæр кæнынæн;

2) бамбарын ирон æвзаджы эстетикон нысаниуæг; рæзын кæнын мадæлон æвзагæн аргъ кæнын, хи æвзагæй сæрыстыр уæвыны æнкъарæнтæ; ирон æвзаг ирон адæмы стырдæр хæзнатæй иу кæй у, уый бамбарын; æвзаджы сыгъдæгдзинад æмæ культурæмæ бæрнон цæстæй кæсын фæцалх уæвын;

3) ныхас кæнгæйæ, ирон æвзаджы дзырдуат æмæ грамматикон мадзæлттæй раст пайда кæнын; хи ныхасмæ хъус дарын.

Метапредметон фæстиуджытæ сты:

• ныхасы хуызтæй пайда кæнынмæ арæхсын: хорз æмбарын дзургæ æмæ фысгæ ныхасы мидис (ныхасы сæр, тексты темæ, сæйраг хъуыды; сæйраг æмæ уæлæмхасæн информаци);

• стилистикон æгъдауæй æмæ сæ жанртæм гæсгæ алыхуызон чи у, ахæм тексттæ кæсын зонын (æвзаргæ каст, æмбаргæ каст æмæ æнд.);

• бакаст æрмæгæй (Интернетæй, дзыллон информацион фæрæзтæй, ахуырадон компакт-дисктæй) хъæугæ информаци равзарын зонын, алыхуызон дзырдуæттæй пайда кæнынмæ арæхсын;

• арæхсын темæмæ гæсгæ æрмæг сæмбырд кæнынмæ, раст фæткыл æй равæрынмæ; хибарæй хъæугæ информаци ссарынмæ;

• алыхуызон текстты мидис кæрæдзиуыл барын, сæ стилистикон æмæ æвзаджы хицæндзинæдтæ иртасын;

• текст хи ныхæстæй радзурынмæ, текстæн пълан бацæттæ кæнынмæ, конспект ныффыссынмæ, аннотаци бацæттæ кæнынмæ;

• ныхасы уавæрмæ гæсгæ аразын, сæ функционалон хуызтæ, стилистикон ахуырст æмæ жанртæм гæсгæ алыхуызон чи сты, ахæм тексттæ;

• тексты арæзтмæ хъус даргæйæ, хи хъуыдытæ фысгæ æмæ дзургæ ныхасы хуызы æргом кæнынмæ;

• монологон ныхас (таурæгъ, æрфыст, тæрхон) аразынмæ; диалогон ныхасæй пайда кæнынмæ;

• хи ныхас аразын литературон æвзаджы орфоэпион, лексикон, грамматикон, стилистикон нормæтæм гæсгæ; фысгæ ныхасы пайда кæнын орфографион æмæ пунктуацион æгъдæуттæй (нормæтæй);

• дзургæйæ ныхасы этикетон нормæтæм хъус дарын;

• ахуырты рæстæг хи ныхасы хъæд æмæ мидисмæ хъус дарын зонын, хи ныхасы рæдыдтытæ раст кæнынмæ арæхсын; хи арæзт тексттæ редакци кæнын зонын;

• ахуырты (урокты) рæстæг æмгæртты ’хсæн раныхас кæнынмæ арæхсын; арæхсын чысыл доклад кæнæ рефераты мидис раргом кæнынмæ; диспутты æмæ быцæуты архайын зонын, хи хъуыдыйы растдзинад бафидар кæнынмæ арæхсын.



Предметон фæстиуджытæ сты:

1) æвзаджы сæйраг функцитæ иртасын; ирон æвзаджы паддзахадон нысаниуæг цæй мидæг ис, æвзаг æмæ адæмы культурæйы бастдзинад цы нысан кæны, мадæлон æвзаджы ахадындзинад адæймаджы царды;

2) ирон æвзаджы наукон бындуртæ; ирон æвзагзонынады хæйттæ æмæ иуæгтæ, сæ бастдзинад;

3) лингвистикæйы бындурон æмбарынæдтæ: лингвистикæ æмæ йæ сæйраг хæйттæ; æвзаг æмæ ныхас, дзургæ æмæ фысгæ ныхас; монолог, диалог æмæ сæ хуызтæ; ныхасы уавæр; хуымæтæг ныхасы, наукон, публицистикон, официалон-хъуыддаджы стильтæ; аив литературæйы æвзаг, ныхасы функционалон хуызтæ (таурæгъон, æрфыстон, тæрхон), текст, текстты хуызтæ; æвзаджы сæйраг иуæгтæ, се ’ууæлтæ æмæ хицæндзинæдтæ, ныхасы мидæг сæ пайда кæнын;

4) ирон æвзаджы лексикæ æмæ фразеологийы нормæтæ зонын, ирон литературон æвзаджы нормæтæ (орфоэпион, лексикон, грамматикон, орфографион, пунктуацион) зонын, ныхасы этикетон нормæтæ зонын, раст сæ пайда кæнын;

5) æвзаджы сæйраг иуæгтæ æмæ грамматикон категоритæ зонын, иртасын сæ, ныхасы уавæртæм гæсгæ сæ раст пайда кæнын;

6) дзырды алыхуызон æвзæрстытæ (фонетикон, морфемикон, дзырдарæзтон, лексикон, морфологион) зонын, дзырдбаст æмæ хъуыдыйады синтаксисон æвзæрст, тексты иумæйаг æвзæрст кæнынмæ арæхсын;

7) лексикон æмæ грамматикон синонимтæ иртасын, хи ныхасы мидæг сæ пайда кæнын зонын;

8) мадæлон æвзаджы эстетикон функцитæ иртасын, аивадон литературон уацмысы текст æвзаргæйæ, ныхасы эстетикон ахуырст иртасын зонын.

Скъоладзауты арæхстдзинæдтæ (компетенцитæ):



Коммуникативон компетенци (арæхстдзинад) амоны, цæмæй скъоладзаутæ арæхсой ныхасы хуызтæй (дзургæ, фысгæ, хъусгæ) пайда кæнынмæ, ныхасы уавæртæм гæсгæ арæхсой сæ ныхас аразынмæ.

Æвзагон æмæ лингвистикон арæхстдзинад (компетенци) – зонын мадæлон æвзаджы наукон бындуртæ, ирон литературон æвзаджы нормæтæ; бакусын дзырдуат хъæздыг кæныныл, райсын грамматикон зонындзинæдтæ; æвзаджы иуæгтæн анализ кæнынмæ арæхсын, æвзаджы дзырдуæттæй пайда кæнын зонын.

Культурæамонынады (культуроведческая) компетенци – ирон æвзаг ирон адæмы культурæимæ зонгæ кæныны фæрæз кæй у, уый æнкъарын; æвзаджы бастдзинад истори æмæ адæмы культурæимæ зонын, ирон ныхасмы этикетон нормæтæ зонын, пайда кæнынмæ сæ арæхсын

10-æм кълæсы ахуырадон программæйы курс аразгæйæ, хъусдард цæуы алыхуызон арæхстдзинæдтæ 5-9 кълæсты ахуырадон программæмæ.

10 –œм къласœн фæлхатгонд цæуынц хицœн грамматикон категоритœ: фонетикœ, лексикœ, дзырдарæзт, морфологи, Чиныг кæй нæй, уый тыххæй пайдагонд цæуы ныхасы – тематикон урочытæй. Тексты бындурон фæлхатгонд цæуы грамматикон æрмæг, стæй цæуы тексты концептуалон анализ. Текст ма æххæст кæны хъомыладон хæстæ дæр. Иумæйаг методикæйы скъоладзауты ныхасы рæзтыл куыст фæрæвдздæр кæнынæн амонынц текстимæ баст фæлтæрæнтæй пайда кæнын.

10 къласы ирон æвзаджы программæйы мидис.

Разныхас.

Ирон æвзагзонынады историмæ.

Фонетикæ.

Фонетикæйы сæйраг æмбарынæдтæ. Мыр æмæ дамгъæ. Мырты равзæрд. Хъæлæсон æмæ æмхъæлæсон мырты равзæрды хицæндзинæдтæ.

Дзырдарæзт.

Морфемæты хуызтæ.Ирон æвзаджы дзырдарæзты уаг. Ахадгæ, æнæахадгæ æмæ чысылахадгæ дзырдарæзты ферæзтæ. Морфемæты стилистикон æууæлтæ.

Лексикæ.

Ирон æвзаджы дзырдуатон сконд. Дзырдты бастдзинад кæрæдзиимæ сæ мидисмæ гæсгæ. Лексикон бастдзинады фæрæзтæ тексты хъуыдыйадты æхсæн.

Дзырдты лексикон нысаниуæг. Синонимтæ æмæ антонимтæ. Омонимтæ. Фразеологизмтæ.

Морфологи.

Ныхасы хæйтты системæ ирон æвзаджы. Сæ категоритæ. Хауæнтæ, сæ нысаниуджытæ. Номдар. Номдарты бирæон нымæцы рæзт.Номдарты растфыссынад.

Миногон. Миногонты дзырдарæзт. Миногонты растфыссынад.

Нымæцон. Нымæцонты арæзт.

Номивæг. Номивджыты арæзт.

Мивдисæг. Мивдисджыты растфысс.Ивгъуыд афоны мивдисджыты формæты растфыссынад.

Миногми. Миногмиты растфыссынад.

Фæрсдзырдтæ. Сæ нысаниуæг.

Æххуысгæнæг ныхасы хæйттæ.

Сæ функцитæ дзырдбаст, хъуыдыйады æмæ тексты мидæг.

Сœйраг домœнтœ 10- œм къласы ахуыргœнинæгты зонындзинœдтœ œмœ арœхстдзинœдтœм.

10 – œм къласы œвзагœй цы фæзындтæ ахуыр кодтой , уыдонœн сœ раиртœстытœ; орфографии œмœ пунктуацийы œгъдœуттœ зонын, фидар кæнын хи дæнцæгтæй; стилистикœ æмæ ныхасы культурæимæ баст фæрстытæ амонын.

Бæрæг кæнын дзырды лексикон æмæ грамматикон æууæлтæ; дзырдтæ æмæ дзырдбæстытæй сæ лексикон æмæ стилистикон æууæлтæм гæсгæ пайда кæнын; ирон литературон æвзаджы сæйраг нормæтæ зæрдыл дарын; дзырдты æмæ дзырдты къордтæ раст кæсын цавды нысанмæ гæсгæ.

Пунктуацийœ. Ссарын пунктуацион рœдыдтытœ œмœ сœ раст кœнын. Хуымœтœг œмœ вазыгджын хъуыдыйœдты, комкоммœ ныхасы, цитатœимœ хъуыдыйœдты хъœугœ œрхœцœн нысœнттœ œвœрын. Арœхсын пунктуацион œвзœрст кœнынмœ.

Орфографийœ.Цы орфограммœтœ ахуыр кодтой, уыдон тексты агурын œмœ сœ раст кœнын. Арœхсын орфографион œвзœрст кœнын.

Ныхасы рœзтœй. Амонын ныхасы хуызтœ œмœ стильтœ стœй текст аразœг хœйттœ. Текст аив кœнын алыхуызон œвзаджы аивгœнœн – нывœфтыд мадзœлттœй. Аразын тексттœ алыхуызон стильтœм гœсгœ; фыссын сочинении литературон уацмысмœ гœсгœ. Текст редакции кœнын зонын, алыхуызон рœдыдтытœ иувœрсгœнгœйœ. Хи арœзт текст хъœздыг кœнын аивгœнœн – нывœфтыд фœрœзт

Ахуыры рæстæджы пайдагонд цæудзысты репродуктивон и продуктивон ахуыры методтæ:

информацион технологи;

цæстуынгæ æрмæг,

ИКТ,


уацмыстæм иллюстраци,

амонæн литература.

Æрмæг куыд æмбæрстгонд æрцыд, уый сбæрæг гæнæны хуызтæ:

тест саразын; фысгæ, дзургæ дзуæппытæ; нывæцæн, изложении.

Контролы формæтæ

индивидуалон

къордæй

фронталон

Контролы хуызтæ

развæлгъау

æрвылбон

тематикон

контролон

Урочыты хуызтæ:

урок-ног æрмæг амынд

урок-практикон куыст

уроки-хъазт

компьютерон урок

урок -къодты куысты формæ

ныхасы рæзты куыст

интеграцигон урок

Технологитæ:

традицион технологи;

архайды технологитæ;

иннæ предметты бастдзинадимæ
Оценочные материалы к контрольным диктантам по осетинскому языку в 10 классе.

№ Темæ Сбæрæггæнинаг фарстатæ

1 Бацæуæн контролон диктант Хъæлæсонты æмæ æмхъæлæсонты растфыссынад: Хъæлæсон о дзырды райдайæны; хъæлæсон е дзырды райдайæны; дзырдты райдайæны хъæлæсон у; дзырды райдайæны з кæнæ с-; æмхъæлæсонтæ дæргъвæтинæй; дзырды кæрон дæргъвæтин æмхъæлæсонтæ. Морфологион принципты растфыссынад: сæ кæрæтты л, р, м, н, й, у цы дзырдтæн вæййы, уыдоны, бирæон нымæц аразгæйæ; фæсæфтуантæ -аг, -ад, -он-ы разæй æмхъæлæсонтæ; барæн бæрцы фæсæфтуан -дæр миногонты æмæ фæрсдзырдтыразæфтуантæ а-, ра-, ба-, æрба- æфтыд; вазыгджын мивдисджытæй арæзт номдартæ, миногонтæ, миногмитæ æмæ фæрссагмитæ; разæфтуан фæ- æфтыд; разæфтуан æнæ- æфтыд; разæфтуантæ æ-, æм-, раз-, дæл-, уæл-, бын-, фæс-ызылангон мыртæй райдайгæ фæсæфтуанты (-дзаг, -дзæг, -джын, -гай, -дæр); бындурты фæсæфтуантæ -аг æмæ -æг-ы разæй; барæн бæрцы фæсæфтуан -дæр миногонты; вазыгджын миногонтæ; миногонтæ уидаг дывæр кæныны цæсгомон номивджыты цыбыр формæтæ; вазыгджын номивджытæ; амонæн номивæг а фыссыны; æппæрццæг номивджыты; мивдисджыты ивгъуыд афоны кæрæтты; мивдисджыты ивгъуыд афоны бындур -вд кæнæ –гъ; мивдисджыты ивгъуыд афоны бындурты фæсæфтуантæ -т кæнæ –ст; фæсæфтуан -д-йы фæрцы арæзт; вазыгджын мивдисджыты æххуысгæнæг мивдисæг уæвын мивдисджыты æнæцæсгомон формæты; разæфтуан ны- æфтыд

2 Конролон диктант афæдзы æрдæг рацыд æрмæгæй Дефис дывæргонд бындуртимæ, вазыгджын дзырдты æхсæн, æрбайсгæ дзырдты растфыссынад, морфологион, фонетикон, бадзырдон принципыл растфыссынадтæ Хуымæтæг æмæ вазыгджын хъуыдыйæдты пунктограммæтæ.

3 Афæдзы кæрон рацыд æрмæгæй Морфологион, фонетикон, бадзырдон принципыл растфыссынадтæ Хуымæтæг æмæ вазыгджын хъуыдыйæдты пунктограммæтæ.

4 Таурæгъон текстмæ æрфысты элементтæ бахæссын Тексты структурæ; текстæн пълан аразын; тексты аивгæнæн мадзæлттæ; ныхасы культурæ æмæ иумæйаг культурæ; бæлвырд ныхасы ситуацийы хъæугæ æвзагон мадзæлттæй пайда кæныны мидис бæлвырд фæткмæ гæсгæ фыст; ныхасы грамматикон хæрзхъæддзинад; бæлвырд темæмæгæсгæ фыссын; хъуыдытæ кæрæдзиуыл раст бастæй ныффыссын; бæлвырд стильмæ гæсгæ ныхас саразын; дзырдтæй хъуыдыйы растспайда кæнын; дзырбæстытæ æмæ хъуыдыйæдтæ грамматикон домæнтæм гæсгæ раст аразын; мидисы фæткæвæрд раст æвæрын

5 Нывœцœн хи æвзæрст темæйæ Темæ раргом кæнын; ныхасы грамматикон хæрзхъæддзинад; бæлвырд темæмæ гæсгæ фыссын; хъуыдытæ кæрæдзиуыл раст бастæй ныффыссын; бæлвырд стильмæ гæсгæ ныхас саразын; дзырдтæй хъуыдыйы растспайда кæнын; дзырбæстытæ æмæ хъуыдыйæдтæ грамматикон домæнтæм гæсгæ раст аразын; мидисы фæткæвæрд раст æвæрын

Диктантты бœрœггœнœнты нормœтœ.

Диктант у скъоладзауты растфыссынады хœрзхъœддзинад бœрœг кœныны сœйраг формœтœй иу. Диктанттœ хуыздœр у œххœст текстœй пайда кœнын, кœцытœ хъуамœ дзуапп дœттой литературон œвзаджы нормтœм œмœ скъладзаутœн сœ кармœ гœсгœ уой œнцонœмбарœн.

Диктантты нормœтœ.

Дзырдуатон диктант Контролон

10 къл. 40 170

11 къл. 50 180

Фиппаинаг. Нымайœм куыд сœрмагонд, афтœ œххуысгœнœг ныхасы хœйттœ дœр.

Куыстыты нормœтœ.

кълас 10

диктанттœ 2

изложенитœ 2

нывœцœн къласы 1

Нывœцœн хœдзармœ 1

нывœцœн къласы Нывœцœн хœдзармœ 4

Рœдыдтытœ.

М мидисы < фœцыбыр œй кœн

Н ныхасы > рауœрœх хъуаг

I орфографион U уагъд дзырд

V пунктуацион Z абзац

Г грамматикон [ ] уœлдай у

Л лексикон бынœттœ ивын

С синтасисон Диктанттœ бœрœггœнгœйœ раст кœнœм, фœлœ рœдыдыл нœ нымайœм ахœм орфографион œмœ пунктуацион рœдыдтытœ:

дзырд иу рœнхъœй иннœмœ хœссын;

рœдыдтытœ ахœм орфограммœтыл, кœцытœ скъолайы программœйы не сты;

рœдыдтытœ, нырма цы орфограммœтœ нœ сахуыр кодтой, уыдоныл;

сбœрœг кœнœн кœмœн нœй, бœстон ахуыргонд чи не рцыд, ахœм дзырдты растфыссынады

авторы пунктуации фысгœйœ.

Раст кœнœм, фœлœ рœдыдыл нœ нымайœм, скъоладзау œнœрхъуыдыйœ цы рœдыдтытœ фœуагътœ, уыдон (описки) дœр.

Диктант бœрœггœнгœйœ кœсын хъœуы рœдыдтыты хуызмœ.

Скъоладзау фысгœйœ фœуадзы хуымœтœг рœдыдтытœ, кœцытœ бœлвырд не вдисынц йœ растфыссынады хœрзхъœддзинад. Дыууœ ахœм рœдыды нымайœм иуыл.

Хуымœтœг рœдыдтытœ сты:

раиртœстмœ гœсгœ фиппаинœгтыл нымад чи у;

стыр дамгъœ вазыгджын сœрмагонд нœмтты;

иннœ œвзœгтœй œрбайсгœ сœрмагонд нœмтты;

иу œрхœцœн нысаны бœсты œндœр œвœрд куы рцœуы;

œрхœцœн нысœнттœ куы фембœлынц œмœ дзы иу уагъд куы рцœуы, кœнœ та сœ бынœттœ ивд куы рцœуынц;

хъус дарын хъœуы œмхуызон, кœнœ цалдœр хатты цы рœдыдтытœ œмбœлынц, уыдонимœ.

Уыцы иу дзырды, кœнœ œмуидагон дзырдты уидаджы œмбœлгœ рœдыдтытœ нымайœм иу рœдыдыл.

Æмхуызоныл нымайœм рœдыдтытœ иу орфограммœйыл, кœд дзырдты растфыссынад ис ацы дзырды грамматикон хицœндзинады, уœд.

Кœд дзырды растфыссынад сбœлвырд кœнынœн агурœм œндœр дзырд, кœнœ йœ формœ, уœд уыдон œмхуызон рœдыдтытœ не сты.

Фиппаинаг: фыццаг œртœ œмхуызон рœдыды нымайœм иуыл, цыппœрœм œмœ а.д. – куыд хицœн рœдыдтытœ.

5 растгонд рœдыдœй фылдœр кœм уа, ахœм диктантœн йœ бœрœггœнœн ныллœгдœр кœнœм 1 балл.

3 œмœ фылдœр растгонд рœдыды кœм ис, ахœм куыстœн нœй сœвœрœн иттœг хорз бœрœггœнн «5».

Диктантœн œвœрœм иу бœрœггœнœн.

«5» - œвœрœм œнœрœдыд куыстœн. Гœнœн ис 1 хуымœтœг орфографион, кœнœ 1 хуымœтœг пунктуацион рœдыдœн

«4» - œвœрœм 2 орфографион œмœ 2 пунктуацион рœдыдœн; кœнœ 1 орфографион œмœ 3 пунктуацион рœдыдœн; кœнœ 4 пунктуацион рœдыдœн œнœ орфографион рœдыдтытœй;

«3» - œвœрœм- 4 орфографион œмœ 4 пунктуацион рœдыдœн; кœнœ 3 орфографион œмœ 5 пунктуацион рœдыдœн; кœнœ 7 пунктуацион рœдыдœн œнœ орфографион рœдыдтытœй;

«2» - œвœрœм 7орфографион œмœ 7 пунктуацион рœдыдœн; кœнœ 6 орфографион œмœ 8 пунктуацион рœдыдœн.

Уымœй фылдœр рœдыдтытœн œвœрœм «1»

Контролон куысты ма уœлœмхасœн хœслœвœрд ( фонетикон, лексикон, орфографион, грамматикон ) куы уа, уœд œвœрœм 2 бœрœггœнœны – апы куыстœн дœр хицœнœй.

Уœлœмхасœн хœслœвœрдœн бœрœггœнœн œвœрœм афтœ:

«5» - œппœт хœслœвœрдтœ дœр сты раст конд;

«4» - ¾ (фылдœр хай) œххœст сты;

«3» - œрдœг œххœстгонд куыстœн;

«2» - œрдœгœй къаддœр œххœстгонд куыстœн;

«1» - œппындœр нœ сœххœст кодта, уœд.

Дзырдуатон диктантœн œвœрœм бœрœггœнœн афтœ:

«5» - œвœрœм œнœрœдыд куыстœн

«4» - 1-2 рœдыдœн;

«3» -3-4 рœдыдœн;

«2» - 7 рœдыдœн;

«1» - уымœй фылдœр
11 класс (35 ч.)

I. Æвзаг æмæ ныхасы тыххæй зонындзинæдтæ

8–9-æм кълæсты синтаксисæй рацыд æрмæг зæрдыл æрлæууын кæнын

Дзырдбаст. Хуымæтæг дывæрсыг хъуыдыйад. Иувæрсыг хъуыдыйæдтæ. Хъуыдыйады æмхуызон уæнгтæ. Æмхуызон уæнгтæ иугæнæг дзырдтæ. Хъуыдыйады иртæстгонд уæнгтæ. Бавæргæ æмæ бахæсгæ арæзтытæ. Сидæн. Вазыгджын хъуыдыйад. Бабæтгæвазыгджын хъуыдыйад. Бабæтгæ бастдзинады фæрæзтæ. Синтаксисон ахастытæ бабæтгæвазыгджын хъуыдыйады хæйтты ’хсæн. Домгæвазыгджын хъуыдыйад. Домгæ бастдзинады фæрæзтæ. Уæлæмхæст хъуыдыйæдты (предикативон хæйтты) хуызтæ. Æнæбæттæг вазыгджын хъуыдыйад.

Синтаксис

Бирæхайон вазыгджын хъуыдыйæдтæ.

Искæй ныхас зæгъыны мадзæлттæ. Комкоммæ æмæ фæрссаг ныхас.

Цитатæ.


Стилистикæ

Æвзаджы аивадон-нывгæнæн мадзæлттæ. Троптæ: эпитет, абарст, метафорæ, олицетворени, перифразæ, аллегори. Стилистикон фигурæтæ: антитезæ, параллелизм, градаци.



Текст

Текст; йæ арæзт, йæ миниуджытæ. Вазыгджын синтаксисон æнæхъæн (ВСÆ); йæ арæзт æмæ семантикæ. Хъуыдыйæдтæ бæттыны лексикон-грамматикон фæрæзтæ вазыгджын синтаксисон æнæхъæны. Параллелон æмæ цæгон бастдзинæдтæ ВСÆ.

Абзац. Абзацы арæзт, йæ хæстæ тексты.

Ныхасы хуызтæ

Ныхасы хуызтæ. Таурæгъон ныхас. Æрфыст. Хи хъуыдыты загъд (тæрхæттæ). Ныхасы арæзт: экспозици, бабаст, архайды цыд, кульминаци, райхæлд, кæрон.



Ныхасы стильтæ

Ныхасы стильтæ: официалон-хъуыддагон, наукон, публицистикон, дзургæ ныхасы. Стильты лексикон-фразеологион, морфологион, синтаксисон миниуджытæ. Публицистикон жанртæ. Аивадон стиль; йе ’взагон хицæндзинæдтæ.

11-æм къласы, алыхуызон темæтæ ахуыргæнгæйæ, фæлхатгонд цæуынц орфографи, орфоэпи, лексикæ, морфологи æмæ пунктуациимæ баст фæрстытæ.

Фонетикæ. Дзырдты фонетикон æвзæрст. Ирон æмæ дыгурон æвзæгты фонетикон хицæндзинæдтæ.

Орфографи. Мивдисджыты ивгъуыд афоны цæсгомон формæты растфыссынад. Дывæргонд æмхъæлæсонты, æмхъæлæсонты къордты растфыссынад, вазыгджын дзырдты растфыссынад. Номдарты растфыссынад.

Лексикологи. Синонимтæ. Антонимтæ. Диалектон дзырдтæ. Бирæнысаниуæгон дзырдтæ. Комкоммæ æмæ ахæсгæ нысаниуджытæ. Терминтæ.

Дзырдарæзт. Дзырдаразæг æмæ формæаразæг аффикстæ.

Морфологи. Ныхасы хæйтты æвзæрст.

Синтаксис. Ныхасы хæйтты синтаксисон хæстæ.

Пунктуаци. Æрхæцæн нысæнтты хуызтæ æмæ функцитæ. Æрхæцæн нысæнттæ хуымæтæг хъуыдыйады æмхуызон уæнгтимæ æмæ æмхуызон уæнгтæ иугæнæг дзырдтимæ. Æрхæцæн нысæнттæ хуымæтæг хъуыдыйады иртæстгонд уæнгтимæ, бавæргæ æмæ бахæсгæ арæзтытимæ, сидæнтимæ. Æрхæцæн нысæнттæ вазыгджын хъуыдыйæдты. Æрхæцæн нысæнттæ комкоммæ ныхасы, фæрссаг ныхасы, хъуыдыйады цитатæимæ.

ІІ. Коммуникативон арæхстдзинæдтæ

Ныхасмæ хъусын æмæ йæ æмбарын

Тексты диалект кæнæ ныхасыздæхтæй ист дзырдтæ амонын. Текстмæ гæсгæ ирон æмæ дыгурон диалектты лексикон-грамматикон хицæндзинæдтæ иртасын. Иу диалекты дзырдтæ иннæ диалекты дзырдтæй ивын.

Дзурын. Диалогон ныхас

Диалоджы архайгæйæ, фæдзæхст, бардзырд, уынаффæ æвдисын. Æппæлын, фауын; цымыдисдзинад, цин кæнæ хъыг æвдисын. Арфæ кæнын, хатыр курын. Искæй хъуыды дарддæр хæццæ кæнын, æххæст кæнын. Хъæугæ информаци райсыны тыххæй фæрстытæ дæттын. Фæрстытæн тагъд дзуапп дæттын. Искæй ныхас æгъдауыл цыбыр кæнын. Диалоджы архайгæйæ, ныхасæмбæлттæм хъусын. Ныхасы темæ ивын. Фæрстыты алы хуызтæй пайда кæнын. Фæрссаг ныхасæй комкоммæ ныхас аразын.



Дзурын. Монологон ныхас

Цау, хабары тыххæй хъусын кæнын, хи цæстæнгас æвдисгæйæ. Хъуыды æмбарын кæнын, бæлвырд кæнын. Хъусынгæнинаг логикон æгъдауæй раст æвдисын. Иумæйаг хатдзæгтæ кæнын. Информаци бæлвыддæр кæнын, исты факттæ сбæрæг кæнгæйæ. Разыдзинад кæнæ æнæразыдзинад æвдисын. Раст пайда кæнын аргъгæнæн-æнкъарæнæджын дзырдтæ æмæ фразæтæй. Хъуыды равдисыны тыххæй синонимикон мадзæлттæй пайда кæнын. Комкоммæ ныхасæй фæрссаг ныхас аразын. Ныхасы алы хуызты æмæ ныхасы стильты миниуджытæ бæрæг кæнын. Ныхасы алы хуызтæй пайда кæнын. Ныхасы алы стильтæй пайда кæнын.



Кæсын

Текстæн сæргонд æвзарын. Текст хæйттыл дих кæнын. Фæрстытæн тексты дзуæппытæ арын. Тексты мидисмæ фæрстытæ дæттын. Тексты сæйраг æмæ фæрссаг информаци иртасын. Тексты темæ æмæ идейæ бæрæг кæнын. Текстæн лексикон-фразеологион анализ кæнын. Тексты стиль бæрæг кæнын. Тексты аивадон-нывгæнæн мадзæлттæ арын. Тексты композици æвзарын. Тексты стиль ивын. Ныхасы хуыз иртасын æмæ ивын. Тексты хæйттæ кæрæдзи фæдыл раст æвæрын. Тексты лексикон-грамматикон анализ. Тексты стилистикон анализ.



Фыссын

Таурæгъон хъуыдыйæдтæй фарстон æмæ разæнгардгæнæн хъуыдыйæдтæ аразын. Дывæрсыг хъуыдыйæдтæй иувæрсыгтæ аразын æмæ иннæрдæм. Хуымæтæг хъуыдыйæдтæй вазыгджын хъуыдыйæдтæ аразын. Лæвæрд схемæмæ гæсгæ хъуыдыйæдтæ аразын. Текстæн рецензи фыссын. Текстæн пълан аразын. Конспект, тезистæ, интервью, тексты (чиныджы) аннотаци, доклад фыссын. Газетмæ цыбыр уац бæлвырд темæйыл фыссын. Пъланмæ гæсгæ уац фыссын. Сочинени-æрфыст, сочинени-тæрхон, портретон очерк, курдиат, характеристикæ фыссын. Фыстæг-таурæгъ, фыстæг-æрфыстыл кусын.



ІІІ. Сæйраг домæнтæ 11-æм къласы скъоладзауты зонындзинæдтæ æмæ арæхстдзинæдтæм.

Скъоладзаутæ хъуамæ зоной:

– синтаксисы сæйраг иуæгтæ: дзырдбаст, хъуыдыйад (хуымæтæг æмæ вазыгджын), текст;

– иувæрсыг æмæ дывæрсыг хъуыдыйæдтæ, иувæрсыг хъуыдыйæдты хуызтæ, сæ грамматикон арæзт, сæ функцитæ;

– хъуыдыйады æмхуызон уæнгтæ, бавæргæ æмæ бахæсгæ арæзтытæ, иртæстгонд уæнгтæ кæрæдзийæ иртасын;

– бабæтгæ æмæ домгæ бастдзинады хуызтæ;

– вазыгджын хъуыдыйады арæзт æмæ хуызтæ;

– комкоммæ æмæ фæрссаг ныхасы арæзт;

– цитатæ;

– аивадон-нывгæнæн мадзæлттæ: троптæ æмæ стилистикон фигурæтæ;

– ныхасы хуызтæ æмæ ныхасы стильтæ, сæ арæзт æмæ миниуджытæ;

– монологон ныхас;

– этикетон фразæтæ æмæ æвзагон штамптæ;

– диалектон æмæ ныхасыздæхтон хицæндзинæдтæ (лексикон, фонетикон æмæ грамматикон);

– ирон æмæ дыгурон диалектты иуæй-иу лексикон-грамматикон хицæндзинæдтæ;

– тексты арæзт;

– æрхæцæн нысæнттæ æмæ сæ функцитæ;

– грамматикон æвзæрстыты хуызтæ.

Скъоладзаутæ хъуамæ арæхсой:

– диалогтæ райдайынмæ æмæ диалоджы архайынмæ;

– ныхас æгъдауыл аскъуыддзаг кæнынмæ, информаци исынæн алы мадзæлттæй пайда кæнынмæ;

– хъуыды логикон æгъдауæй раст арæзт фразæтæй æмбарын кæнынмæ;

– текстæй хатдзæг кæнынмæ;

– быцæу ныхас аразынмæ, этикетон фразæтæ æмæ æвзагон штамптæй пайда кæнынмæ;

– диалоджы мидис монологон ныхасы æвдисынмæ;

– текстмæ хъусгæйæ, диалекттæ æмæ ныхасыздæхты хицæндзинæдтæ амонынмæ;

– ирон диалекты алыхуызон ныхасыздæхтытыл æмæ дыгурон диалектыл фыст текстты мидис æмбарын кæнынмæ;

– дзырдтæ æмæ хъуыдыйæдты алы хуызтæ æвзарын æмæ сæ пайда кæнынмæ;

– тексты структурæ æмæ стиль ивынмæ;

– текстæн конспект, тезистæ, рецензи, аннотаци, пълан фыссынмæ;

– алыхуызон сфæлдыстадон тексттæ фыссынмæ газетмæ: уац-хъусынгæнинаг, портретон очерк, сочинени-æрфыст, сочинени-тæрхон; фыстæг-таурæгъ, фыстæг-æрфыст;

– ирон æвзаджы лексикон-грамматикон мадзæлттæй, уыимæ аивадон-нывгæнæн фæрæзтæй дæр пайда кæнынмæ;

– хъуыддаджы гæххæттытæ фыссынмæ: автобиографи, курдиат, характеристикæ;

– текстæн лексикон-грамматикон, стилистикон, лексикон-фразеологион æмæ пунктуацион анализ кæнынмæ.




Каталог: sveden -> education
education -> Лекция №1 Тема: Гемостаз
education -> Абсцессы брюшной полости
education -> Занятие №24. Рубежный контроль тестирование. Тесты II модуль
education -> Беременная женщина М. обратилась в генетическую консультацию. Она сообщила, что её брат по матери (отцы разные) болен фенилкетонурией. Её дочь от первого брака здорова
education -> Тесты по сосудистой хирургии: заболевания аорты и ее ветвей высокая «перемежающаяся хромота»
education -> Лекция амины план
education -> Функциональные производные карбоновых кислот
education -> Лекция №1 Актуальность проблемы


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   22




База данных защищена авторским правом ©vossta.ru 2022
обратиться к администрации

    Главная страница